تاسیس نخستین شهر هوش مصنوعی در امارات
به گزارش کانگورو به نقل از دنیای اقتصاد، امارات متحده عربی با امضای بزرگترین قرارداد. هوش مصنوعی خارج از خاک آمریکا، نقشه راه خود برای تبدیل شدن. به کانون فناوری نوین در خاورمیانه را هموار کرد.
این توافق که در جریان سفر ماه مه امسال دونالد ترامپ به امارات به امضا رسید. نه تنها ایجاد پردیس عظیم هوش مصنوعی در ابوظبی را تضمین میکند. بلکه باعث میشود این کشور جایگاهی را به عنوان بازیگر کلیدی در رقابت جهانی بر سر آینده فناوری به دست بیاورد.
در این راستا، کارشناسان معتقدند که پروژههایی مانند استارگیت و شهر هوش مصنوعی چشمانداز بلندپروازانه امارات را برای تبدیل شدن. به کانون فناوری و نوآوری در خاورمیانه به تصویر میکشند. چشماندازی که فراتر از توسعه زیرساختها است و شامل ایجاد اکوسیستمهای نوآوری، تربیت نیروی انسانی متخصص و شکلدهی به استانداردهای جهانی بازتعریف آنها میشود.
نقشه هوش مصنوعی در خاورمیانه
البته امارات در خاورمیانه تنها کشوری نیست که در زمینه هوش مصنوعی و فناوری گامهای بلندی برداشته است. و در حالی که جهان به سوی اقتصادهای تکنولوژیمحور حرکت میکند. کشورهای خاورمیانه نیز – که سالها به نفت و گاز به عنوان موتور محرک توسعه تکیه داشتند- اکنون بهدنبال بازتعریف جایگاه خود در نظم جدید دنیای فناوری هستند.
در این میان هوش مصنوعی به عنوان یکی از پیشرانهای اصلی انقلاب صنعتی چهارم به کانون تمرکز بسیاری از دولتهای منطقه تبدیل شده است.
در این راستا، در عربستان سعودی هوش مصنوعی به عنوان بازوی اصلی تحقق چشمانداز «سعودی ۲۰۳۰» شناخته میشود. این کشور با راهاندازی مرکز ملی داده و هوش مصنوعی (NCAI) و پروژههای عظیمی مانند شهر آیندهنگر NEOM تلاش دارد. نقش یک بازیگر تکنولوژیک مستقل را ایفا کند. تمرکز عربستان بیشتر بر زیرساختهای شهری، اتوماسیون و توسعه شهرهای هوشمند است.
همچنین برگزاری کنفرانسهای بینالمللی و همکاری. با شرکتهایی مانند Google Cloud و IBM نیز در دستور کار قرار گرفته است.
در این میان قطر مسیر متفاوتی را انتخاب کرده است. این کشور کوچک اما ثروتمند با تمرکز بر پژوهش و آموزش، بهویژه در زمینه پردازش زبان طبیعی عربی و کاربردهای پزشکی هوش مصنوعی، در حال ساختن برند علمی خود است. موسساتی نظیر QCRI و دانشگاههای پیشرفته مرکز ثقل این رویکرد هستند.
همچنین استفاده از فناوریهای هوش مصنوعی برای مدیریت جامع بازیهای جام جهانی. فوتبال ۲۰۲۲ نیز تجربهای واقعی برای قطر در کاربردهای میدانی این فناوری فراهم کرد.
همچنین ترکیه نیز با تمرکز بر کاربردهای نظامی، بهویژه توسعه پهپادهای مجهز به هوش مصنوعی و سامانههای بینایی ماشین، در حال پیشروی است و پروژههایی در شرکتهای دفاعی مانند Aselsan و Havelsan و همکاری با دانشگاههای فنی، این کشور را به بازیگر نوظهور هوش مصنوعی در شرق مدیترانه تبدیل کرده است.
وضعیت ایران در حوزه هوش مصنوعی اما ترکیبی از پیشرفتهای علمی قابل توجه و چالشهای ساختاری جدی است؛ به این معنا که از یکسو با برخورداری از ظرفیت علمی غنی و منابع انسانی متخصص یکی از تولیدکنندگان اصلی دانش در حوزه هوش مصنوعی در منطقه بهشمار میرود. و از سوی دیگر در بهرهبرداری صنعتی. تجاریسازی فناوری و شکلدهی به اکوسیستم نوآوری در این حوزه با چالشهایی ساختاری و مزمن مواجه است.
آمارها حاکی از آن هستند که ایران در دهه گذشته همواره در بین ۱۵ کشور اول دنیا از نظر تعداد مقالات پژوهشی در زمینه هوش مصنوعی قرار داشته است. و همچنین برخی پژوهشگاهها و مراکز خصوصی در حوزههایی مانند پردازش زبان فارسی، تحلیل دادههای پزشکی و روباتیک به دستاوردهای قابلتوجهی رسیدهاند.
با این حال مسیر انتقال دانش به صنعت در کشور ما همچنان با موانع جدی مواجه است. نبود سیاستهای پایدار برای حمایت از تجاریسازی، ضعف پیوند میان دانشگاه و بازار و کمبود سرمایهگذاری خطرپذیر باعث شده است. که بسیاری از ایدهها و پروژههای تحقیقاتی هرگز به مرحله پیادهسازی عملی یا تولید انبوه نرسند.
علاوه بر این، تحریمهای بینالمللی، محدودیت دسترسی به سختافزارهای پیشرفته مانند پردازندههای گرافیکی مخصوص هوش مصنوعی و محرومیت از خدمات پلتفرمهای ابری جهانی. مسیر رشد شرکتهای فناوری را دشوار کرده است.
