بازگشت همتی به میرداماد
به گزارش کانگورو به نقل از دنیای اقتصاد، عبدالناصر همتی، رئیسکل بانک مرکزی، دوباره به ساختمان میرداماد بازگشت. روز گذشته، معاون ارتباطات و اطلاعرسانی دفتر رئیسجمهور اعلام کرد: «با نظر و تصمیم رئیسجمهور، عبدالناصر همتی رئیسکل بانک مرکزی خواهد شد.» رئیس کل بانک مرکزی
همتی سومین رئیسکل بانک مرکزی است که برای بار دوم به این سمت منصوب میشود. پیش از انقلاب، مهدی سمیعی در سالهای ۱۳۴۳ تا ۱۳۴۸ و ۱۳۴۹ تا ۱۳۵۰ رئیسکل بانک مرکزی بود و پس از انقلاب نیز محسن نوربخش در سالهای ۱۳۶۰ تا ۱۳۶۵ و ۱۳۷۳ تا ۱۳۸۲ سکاندار سیاست پولی کشور شد.
عبدالناصر همتی که در سالهای ۱۳۹۷ تا ۱۴۰۰ نخستین دوره ریاست خود را تجربه کرده بود، از دیماه ۱۴۰۴ بار دیگر به ساختمان میرداماد بازمیگردد. البته از این حیث که او یک بار رئیسکل بانک مرکزی، یکبار وزیر اقتصاد و یک بار رئیسکل بیمه مرکزی بوده است، جایگاهی بیرقیب دارد.
استراتژی ارزی همتی
سوال اصلی این است که همتی چه نگاهی به بازار ارز، پول و شرایط اقتصادی دارد. او در حوزه نرخ ارز، به کاهش شکاف ارزی و حرکت به سمت تکنرخی شدن اعتقاد دارد. همتی بارها تاکید کرده است که وجود چندین نرخ ارز در کشور نادرست است و قیمت ارز باید در قالب یک نرخ واحد و با نظام «شناور مدیریتشده» تعیین شود تا بانک مرکزی بتواند نوسانات را کنترل کند.
او در دولت مسعود پزشکیان و در جایگاه وزیر امور اقتصادی و دارایی نیز بارها بر این موضوع تاکید کرد؛ موضوعی که در نهایت موجب شد بسیاری از نمایندگان مجلس به استیضاح او رای دهند. اکنون به نظر میرسد که دست همتی برای مدیریت ارزی بازتر خواهد بود.
با بازگشت او، احتمالا داستان ارز ترجیحی به پایان میرسد و شکاف میان نرخهای رسمی و بازار آزاد ارزی کاهش خواهد یافت. البته شرایط فعلی بازار ارز، بهویژه به دلیل چالشهای بازگشت ارز، دشوارتر از دوره پیشین است. با این حال، یکی از ویژگیهای دوره قبلی همتی، افزایش ذخایر ارزی در شرایط سخت تحریمی بود. او اعتقادی به فروش ارز با قیمتی پایینتر از نرخ بازار نداشت و با استفاده از مکانیسم حراج هلندی تلاش میکرد. ذخایر ارزی را با بالاترین قیمت ممکن عرضه کند. با توجه به همسویی دیدگاه عبدالناصر همتی و سیدعلی مدنیزاده، وزیر امور اقتصادی و دارایی، به نظر میرسد برنامهای جدی برای یکسانسازی نرخ ارز و پایان دادن به نظام چندنرخی در دستور کار قرار گیرد.
بهرهگیری از نگاه اقتصاددانان
عبدالناصر همتی در دوره قبلی ریاست خود، بارها از نظرات اقتصاددانان بهره گرفت. همچنین تعدادی از اقتصاددانان برجسته حوزه پولی به تیم او در بانک مرکزی پیوستند. برگزاری جلسات منظم هماندیشی با اقتصاددانان از طیفهای فکری مختلف، از ویژگیهای دوره مدیریت او بود. از این رو به نظر میرسد همتی در استفاده از نظر کارشناسان اقتصادی، با رئیسجمهور همراستا باشد.
استفاده از ابزار عملیات بازار باز
در اواخر سال ۱۳۹۸ و در دوره قبلی ریاست همتی، بانک مرکزی به ابزار عملیات بازار باز مجهز شد. هدف این ابزار، استفاده از خرید و فروش اوراق برای حرکت به سمت نظام تورم هدفگذاریشده بود. همچنین قرار بود استقراض بانکها از بانک مرکزی کاهش یابد و دولت نیز از طریق انتشار اوراق در این بازار تامین مالی کند.رئیس کل بانک مرکزی
با این حال، کارشناسان معتقدند بهدلیل سقفگذاریها و سیاستهای دستوری، این ابزار نتوانست کارآیی لازم را داشته باشد و آنگونه که در اقتصادهای پیشرفته به کار گرفته میشود، در ایران مورد استفاده قرار نگرفت. در حال حاضر نیز بانک مرکزی از نرخ بازار بینبانکی برای تنظیم موثر جریان نقدینگی بهره کافی نمیبرد.
